شوک ۱۰۴ هزار واحدی به بورس؛ بازار در برابر تنشهای ایران و آمریکا تسلیم شد
وقایع صنعت – معاملات امروز شنبه ۲۰ تیرماه در شرایطی آغاز شد که طی چهار روز گذشته اخبار مربوط به تردید درباره پایداری آتشبس، تشدید حملات متقابل ایران و آمریکا، ابهام در سرنوشت مذاکرات و نگرانیها درباره امنیت تردد در تنگه هرمز، فضای سیاسی منطقه را با نااطمینانی بیشتری مواجه کرده است. این تحولات که از سوی بسیاری از تحلیلگران بهعنوان افزایش ریسک سیستماتیک اقتصاد ایران ارزیابی میشود، امروز هم مانند چهارشنبه هفته گذشته بهطور مستقیم در رفتار معاملهگران بازار سرمایه بازتاب یافت و موجب غلبه عرضه بر تقاضا در اغلب نمادهای بورسی شد.
در پایان معاملات امروز، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با افت ۱۰۴ هزار و ۲۳۴ واحدی معادل ۱.۹۷ درصد به سطح ۵ میلیون و ۱۸۲ هزار و ۶۲۱ واحد رسید و شاخص کل هموزن نیز با کاهش ۱۸ هزار و ۴۰۳ واحدی معادل ۱.۳۳ درصد در ارتفاع یک میلیون و ۳۶۵ هزار و ۸۴۶ واحد ایستاد که نشان میدهد فشار فروش تنها به چند نماد شاخصساز محدود نبوده و بخش عمده بازار در مدار نزولی قرار داشته است.
امروز ارزش معاملات بازار به حدود ۲۹۲ هزار میلیارد ریال رسید و بیش از ۶۰.۶ میلیارد سهم میان معاملهگران دست به دست شد. ارزش معاملات خرد نیز حدود ۲۳.۴ هزار میلیارد تومان ثبت شد که در کنار افزایش عرضه در بسیاری از نمادها، از رشد تحرک فروشندگان در بازار حکایت دارد. از مجموع نمادهای معاملهشده نیز تنها ۲۰۶ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند، در حالی که ۵۰۲ نماد با کاهش قیمت معاملات خود را به پایان رساندند؛ آماری که برتری قاطع عرضه بر تقاضا را بهخوبی نمایان میکند.
بررسی جریان نقدینگی نیز از تغییر محسوس رفتار سرمایهگذاران حکایت دارد. در معاملات امروز حدود ۴ هزار و ۷۵۵ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد؛ رقمی که یکی از سنگینترین خروجهای نقدینگی در هفتههای اخیر محسوب میشود و ثابت میکند فعالان حقیقی بازار، همزمان با افزایش ریسکهای سیاسی و امنیتی، ترجیح دادهاند بخشی از سرمایه خود را از بازار سهام خارج کنند.
امروز در میان نمادهای اثرگذار بر شاخص کل، «فملی»، «فارس»، «شبنا»، «شبندر»، «وبصادر»، «وبملت» و «شستا» بیشترین نقش را در افت شاخص ایفا کردند. قرار گرفتن شرکتهای بزرگ فلزی، پالایشی، پتروشیمی و بانکی در صدر نمادهای شاخصساز منفی نشان میدهد که سرمایهگذاران در شرایط افزایش نااطمینانی، ابتدا از صنایع بزرگ و اثرگذار بازار فاصله گرفتهاند؛ صنایعی که به دلیل وابستگی بیشتر به متغیرهای کلان اقتصادی، تجارت خارجی، بازارهای جهانی و نرخ ارز، معمولاً نخستین واکنش را به تحولات سیاسی و نظامی نشان میدهند.
سقوط سنگین امروز بورس امروز را نمیتوان صرفاً به شناسایی سود یا اصلاح پس از رشدهای اخیر نسبت داد. هرچند بخشی از عرضهها پس از رشد قابل توجه هفتههای گذشته طبیعی به نظر میرسد، اما همزمانی این اصلاح با تشدید ریسکهای ژئوپلیتیکی و افزایش ابهام درباره آینده روابط ایران و آمریکا با شروع درگیریها از چهارشنبه هفته گذشته، باعث شده است که رفتار معاملهگران به سمت ریسکگریزی تغییر کند. خروج سنگین پول حقیقی، افزایش تعداد صفهای فروش و افت همزمان شاخص کل و شاخص هموزن نیز این ارزیابی را تقویت میکند که تشدید نااطمینانی سیاسی، مهمترین محرک ریزش امروز بازار سهام بوده است.
در مجموع، معاملات امروز نشان داد بازار سرمایه همچنان نسبت به تحولات سیاسی حساسیت بالایی دارد و هرگونه تغییر در فضای دیپلماتیک یا امنیتی میتواند به سرعت مسیر نقدینگی و انتظارات سرمایهگذاران را تغییر دهد. از این رو، چشمانداز کوتاهمدت بورس تهران بیش از گذشته به روند تحولات سیاسی، سرنوشت مذاکرات و سطح تنشهای نظامی وابسته خواهد بود. در صورت ارسال سیگنالهای معتبر از کاهش تنشها، امکان بازگشت تدریجی تقاضا به بازار وجود دارد، اما در صورت تداوم یا تشدید درگیریهای ایران و آمریکا، احتمال ادامه ریزش بورس و غلبه رفتارهای محافظهکارانه در معاملات روزهای آینده همچنان بالا خواهد بود.
