وقایع صنعت – امین ابراهیمی در نشست خبری فولاد خوزستان در حاشیه نمایشگاه بین‌المللی سمپوزیوم فولاد اصفهان، با اشاره به هزینه‌های سنگین برخی فناوری‌های نوین تولید فولاد، تأکید کرد که حرکت به سمت تولید کم‌کربن الزاماً به معنای تحمیل هزینه‌های بیشتر نیست و می‌توان با بهره‌گیری بهینه از ظرفیت‌های موجود، هم‌زمان اهداف اقتصادی و زیست‌محیطی را دنبال کرد.

وی با تفکیک رویکرد فولاد خوزستان از روش‌های پرهزینه تولید فولاد سبز مبتنی بر هیدروژن و الکترولیز توضیح داد که این فناوری‌ها در شرایط کنونی ممکن است با چالش اقتصادی و حتی زیان‌دهی مواجه باشند؛ ازاین‌رو، شرکت در کنار رصد تحولات جهانی، استفاده از منابع موجود و تبدیل سرمایه‌های راکد به فرصت‌های درآمدزا را در اولویت قرار داده است.

مدیرعامل فولاد خوزستان، تبدیل یکی از محصولات جانبی کارخانه به محصولی اقتصادی را نمونه‌ای از این راهبرد دانست. محصولی که پیش‌تر دفع و دفن آن با مشکلاتی همراه بود، اکنون به ظرفیتی برای خلق ارزش افزوده تبدیل شده است؛ به‌گونه‌ای که به گفته وی، ارزش اقتصادی حاصل از آن در برخی شرایط می‌تواند ۱۰ تا ۲۰ برابر افزایش یابد. این اقدام علاوه بر ایجاد زمینه درآمدزایی بیشتر، می‌تواند به کاهش مشکلات زیست‌محیطی ناشی از انباشت و دفع پسماندهای صنعتی کمک کند.

این رویکرد که با اصول اقتصاد چرخشی هم‌خوانی دارد، نشان می‌دهد بخشی از مسیر توسعه پایدار در صنعت فولاد را می‌توان از طریق بازنگری در شیوه استفاده از منابع، کاهش اتلاف و بازیابی ارزش محصولات جانبی طی کرد؛ مسیری که در صورت دستیابی به درآمدهای پایدار و کنترل هزینه‌ها، ظرفیت اثرگذاری بر سودآوری بنگاه‌های فولادی را نیز خواهد داشت.

ابراهیمی در ادامه به برنامه‌های فولاد خوزستان برای کاهش وابستگی به شبکه سراسری برق اشاره کرد و گفت: توسعه ۶۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی در مناطق بهبهان، گتوند و لامرد در دستور کار این شرکت قرار دارد. بر اساس توضیحات وی، فاز نخست یکی از طرح‌های خورشیدی با ظرفیت هشت مگاوات وارد مدار تولید شده و برق تولیدی آن حدود یک ماه است که به شبکه تزریق می‌شود. همچنین پیش‌بینی شده است فاز دوم این پروژه طی یک ماه آینده به بهره‌برداری برسد.

به گفته مدیرعامل فولاد خوزستان، برنامه‌ریزی برای افزایش ظرفیت بخشی از پروژه‌های خورشیدی تا پایان سال به حدود ۲۰۰ تا ۲۲۰ مگاوات انجام شده است. تأمین مالی پروژه گتوند نیز با همکاری صندوق توسعه ملی در حال پیگیری است تا ضمن آغاز عملیات اجرایی، امکان ورود ظرفیت تولید برق این طرح به مدار در سال آینده فراهم شود.

وی همچنین از بهره‌برداری فاز دوم نیروگاه سیکل ترکیبی خلیج فارس با ظرفیت ۱۸۶ مگاوات خبر داد و اعلام کرد که فولاد خوزستان در حال حاضر حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد برق موردنیاز خود را مستقل از شبکه تأمین می‌کند. با این حال، از نگاه مدیرعامل شرکت، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی به ثبات مقررات و اطمینان از چشم‌انداز سیاست‌گذاری نیاز دارد؛ زیرا تغییر محدودیت‌ها و ضوابط می‌تواند تصمیم‌گیری درباره اجرای پروژه‌های بزرگ و بلندمدت را دشوار کند.

ابراهیمی با اشاره به تداوم محدودیت‌های برق صنایع، حتی برای شرکت‌هایی که بخش قابل‌توجهی از نیاز خود را تأمین می‌کنند، بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های انرژی تأکید کرد. وی همچنین شرایط تأمین مالی بنگاه‌های تولیدی را یکی دیگر از چالش‌های توسعه صنعتی دانست و گفت انتشار اوراق دولتی با شرایطی که امکان رقابت مؤثر شرکت‌های تولیدی با آن وجود ندارد، می‌تواند دسترسی صنایع به منابع مالی موردنیاز برای اجرای طرح‌های توسعه‌ای را دشوارتر کند.

مدیرعامل فولاد خوزستان در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به روند جهانی صنعت فولاد، حرکت به سمت فناوری‌های کم‌کربن و استفاده از هیدروژن را از مسیرهای پیش‌روی این صنعت دانست؛ هرچند تحقق گسترده این فناوری‌ها در ایران به زمان و سرمایه‌گذاری قابل‌توجه نیاز دارد. به گفته وی، گذار فراگیر به این شیوه‌های تولید ممکن است یک تا دو دهه زمان ببرد و از همین رو، بهینه‌سازی فرآیندهای موجود و بهره‌گیری از راهکارهای اقتصادی در دسترس اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی برای تبیین تفاوت روش‌های تولید فولاد از منظر زیست‌محیطی، میزان انتشار کربن در روش کوره بلند را حدود دو تن به ازای هر تن فولاد و در روش کوره قوس الکتریکی حدود ۷۰۰ کیلوگرم عنوان کرد. این ارقام بر اهمیت انتخاب فناوری تولید و بهبود فرآیندهای صنعتی در کاهش ردپای کربن تأکید دارد؛ موضوعی که با تشدید الزامات زیست‌محیطی در بازارهای جهانی، می‌تواند بر رقابت‌پذیری تولیدکنندگان فولاد نیز اثرگذار باشد.

در همین راستا، فولاد خوزستان استفاده از فناوری‌های دیجیتال را نیز در برنامه‌های خود دنبال می‌کند. ابراهیمی از آغاز اقداماتی در حوزه هوش مصنوعی و دوقلوی دیجیتال با همکاری دانشگاه‌ها خبر داد و توضیح داد که با استفاده از داده‌های واقعی خطوط تولید می‌توان نمونه دیجیتالی واحدهای صنعتی را ایجاد کرد و پیش از اجرای تغییرات در محیط واقعی، راهکارهای بهینه‌سازی و کاهش آلایندگی را مورد ارزیابی و شبیه‌سازی قرار داد.

چنین رویکردی می‌تواند با کاهش هزینه آزمون‌وخطا، ریسک اجرای طرح‌های اصلاحی را محدود و تصمیم‌گیری درباره ارتقای بهره‌وری را دقیق‌تر کند. مجموع برنامه‌های اعلام‌شده فولاد خوزستان نشان می‌دهد این شرکت در پی آن است که توسعه پایدار را به بخشی از راهبرد اقتصادی خود تبدیل کند؛ راهبردی که در آن بازیابی ارزش محصولات جانبی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، افزایش خودتأمینی برق و بهره‌گیری از فناوری‌های دیجیتال در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. با این حال، میزان اثرگذاری این اقدامات بر سودآوری و ارزش سهام «فخوز» به تحقق اهداف اجرایی، هزینه تأمین مالی، پایداری درآمدهای حاصل از پروژه‌ها و انعکاس نتایج آنها در صورت‌های مالی دوره‌های آینده وابسته خواهد بود.